Việt Nam
Phản ứng của Ủy ban Bảo vệ kư giả đối với vụ phóng viên AP
By Voanews 30/09/2008
Sep 30, 2008, 13:10

Phản ứng của Ủy ban Bảo vệ kư giả đối với vụ phóng viên AP (MP3 3.69 MB) - Nghe trực tiếp trên mạng (MP3)
Phản ứng của Ủy ban Bảo vệ kư giả đối với vụ phóng viên AP (MP3 3.69 MB) - Tải xuống  (MP3)

Thưa quư vị, mới đây tin về vụ Hăng Thông Tấn AP cáo buộc rằng Trưởng Đại Diện của họ tại Hà Nội, là ông Ben Stocking, đă bị công an Việt Nam hành hung trong khi đang tác nghiệp đă gây được sự chú ư của dư luận, bên lề những diễn tiến đang xảy ra tại Ṭa Khâm Sứ cũ và giáo xứ Thái Hà ở Hà Nội. Một số tổ chức bảo vệ quyền tự do báo chí, kể cả Ủy Ban Bảo Vệ các Nhà Báo đă ra thông cáo phản đối chính quyền Việt Nam về vụ này.

H́nh Phóng viên AP Ben Stocking trong bệnh viện tại Hà Nội hôm 19/9 sau khi bị cảnh sát VN đấm, bóp cổ, và dùng máy ảnh đánh vào đầu

Trong khi đó, chính phủ Việt Nam khẳng định không hề có chuyện hành hung nhà báo Ben Stocking, và đă mời nhà báo này đến làm việc để cảnh cáo ông vi phạm luật pháp Việt Nam. Ban Việt Ngữ đài VOA đă tiếp xúc với Ủy Ban Bảo Vệ các Nhà Báo ở New York để t́m hiểu phản ứng của họ liên quan tới vụ việc này.

Sau đây là một số chi tiết trong câu chuyện giữa Hoài Hương với ông Bob Dietz, Phối Hợp Viên Chương Tŕnh Châu Á của Ủy Ban Bảo Vệ các Nhà Báo. Mời quư vị theo dơi.

Dư luận chú ư đến vụ việc này là bởi v́ chuyện một nhà báo nước ngoài bị đánh đập ở Việt Nam là điều hiếm thấy, hầu như chưa hề xảy ra. Một số tờ báo ở Hoa Kỳ đă đăng lại bài viết của AP đánh đi từ Bangkok ngày 20 tháng 9, khẳng định Hăng Thông Tấn AP vẫn duy tŕ cáo buộc rằng phóng viên Ben Stocking đă bị công an Việt Nam hành hung và cầm giữ trong 2 tiếng rưỡi đồng hồ. Phối hợp viên Chương Tŕnh Châu Á Bob Dietz nói Ủy Ban Bảo Vệ các Kư Giả tin vào nguồn tin của AP.

Ông Bob Dietz: “Theo hăng thông tấn AP th́ ông Bob Dietz đă bị đấm, bị bóp nghẹt cổ, và bị đánh vào đầu, nói chung là bị đối xử mạnh tay bởi những người đă bắt giữ ông. Ủy Ban Bảo Vệ Kư Giả chúng tôi phải dựa trên các nguồn tin đó. Chúng tôi cũng đă xem qua đoạn video trên YouTube về những ǵ xảy ra ngay trước khi Ben bị bắt, và những ǵ chúng tôi xem được cho thấy một h́nh ảnh không mấy đẹp về Việt Nam.”

Tuy nhiên, đại diện của Ủy Ban Bảo Vệ Kư Giả nói nên đặt vụ rắc rối này vào một bối cảnh tổng quát hơn, ông Bob Dietz nói trong trường hợp nhà báo Stocking, có lẽ công an Việt Nam đă phản ứng hơi quá tay, thế nhưng quan trọng hơn là vấn đề liên quan tới thái độ của nhà nước Việt Nam đối với giới truyền thông nói chung.

Ông Bob Dietz nhấn mạnh rằng công tâm mà nói, th́ đa số các phóng viên nước ngoài làm việc tại Việt Nam không tác nghiệp trong bầu không khí lo âu sẽ bị chính quyền tấn công như nhà báo của AP vừa rồi.  

Ông Bob Dietz: “Vụ hành hung nhà báo Stocking là một trường hợp bất thường. Nhưng điều mà chúng ta đă chứng kiến với chính phủ Việt Nam là từ khi được gia nhập WTO, các nhà báo Việt Nam đă bị hạn chế hơn trước, trong khi trước khi gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới, Việt Nam đă hứa sẽ có thái độ cởi mở đối với giới truyền thông, và nới rộng quyền tự do báo chí, điều đó đă không xảy ra.”

Ông Bob Dietz nói mặc dù Việt Nam đă đặt ra một số hạn chế đối với phóng viên nước ngoài làm việc tại Việt Nam, nhưng ông không nhớ được bất cứ vụ rắc rối nào trong đó một nhà báo nước ngoài đă bị dùng vũ lực tấn công như lần này.

Được hỏi về những biện pháp hạn chế hoạt động của các kư giả nước ngoài, ông Bob Dietz giải thích.

Ông Bob Dietz: “Vâng, những hạn chế đó là về vấn đề đi lại, về việc tiếp cận các quan chức chính phủ, và nói chung là các kư giả cảm thấy họ bị nhà nước Việt Nam theo dơi sát những ǵ họ làm, và những ǵ mà họ tường tŕnh. Tuy vậy, các nhà báo nước ngoài không v́ thế mà tự kiềm chế trong khi thi hành nhiệm vụ. Tôi không tin là chính quyền tạo điều kiện dễ dàng để cho các kư giả hoạt động tại Việt Nam.”

Được hỏi về quan điểm của Ủy Ban Bảo Vệ Kư Giả liên quan tới tin nói rằng Bộ Ngoại Giao Việt Nam đă vời nhà báo của AP lên để cảnh cáo ông 'cố ư vi phạm pháp luật Việt Nam khi chụp ảnh tại khu vực ngăn cấm', đồng thời cảnh cáo rằng nhà nước có thể 'đề ra các biện pháp xử lư tiếp theo', ông Bob Dietz nói.

Ông Bob Dietz: “Ben Stocking và hăng thông tấn AP muốn bỏ câu chuyện rắc rối lại sau lưng, theo chỗ tôi hiểu, họ tường tŕnh về những sự kiện đă xảy ra cho một kư giả của hăng thông tấn AP, rồi thôi, họ không muốn kéo dài câu chuyện làm ǵ, họ muốn tiếp tục thi hành nghiệp vụ truyền thông. Nếu nhà nước Việt Nam cứ nhất quyết phức tạp hóa vấn đề, th́ đó là quyết định của phía Việt Nam. Chúng tôi sẽ chú tâm theo dơi xem Việt Nam xử lư chuyện này ra sao.”

Phối hợp viên chương tŕnh Châu Á của Ủy Ban Bảo Vệ các Kư Giả nói mặc dù phải đương đầu với một số hạn chế và đôi khi đi lại bị giới hạn trong các thành phố Hà Nội , Saigon, và các vùng phụ cận, nói chung các nhà báo nước ngoài đều cảm thấy tương đối thoải mái trong việc tường tŕnh tin tức, và sau vụ rắc rối vừa qua, không có ai cảm thấy bị đe dọa tinh thần.

Ông Bob Dietz: “Không có một kư giả nào mà tôi đă tiếp xúc cảm thấy bị trấn áp tinh thần, lúc nào cũng lo sợ sẽ bất ngờ bị công an Việt Nam xông vào đánh đập. Theo tôi nghĩ th́ đây là một vụ rất tiêu cực nhưng chỉ xảy ra có một lần, trong đó công an Việt Nam đă phản ứng quá tay. Nhưng mặt khác, nó nói lên thái độ của chính quyền Việt Nam đối với giới truyền thông, rằng họ muốn kiểm soát và hạn chế các hoạt động truyền thông.”

Ông Dietz lưu ư về sự khác biệt đối xử giữa các nhà báo nước ngoài và các kư giả địa phương. Ông nói: nói chung, 85% các nhà báo bị giết hại trên thế giới không phải là kư giả nước ngoài mà là kư giả địa phương tường tŕnh về những câu chuyện nguy hiểm v́ bất lợi cho nhà nước sở tại.

Ông Bob Dietz nhấn mạnh ông không có ư nói các nhà báo đă bị giết hại ở Việt Nam.

Video trên youTube cho thấy phóng viên Ben Stocking của hăng AP bị cảnh sát Việt Nam đưa ra khỏi hiện trường

Ông Bob Dietz: “Tôi không nói các nhà báo Việt Nam bị giết hại ở Việt Nam, nhưng một số đă bị bỏ tù, và cái bầu không khí trong đó các nhà báo làm việc mang theo nó một vẻ nặng nề về những ǵ họ có thể viết, và những ǵ họ không được viết.

Nhận định về các nhà báo Việt Nam, ông Bob Dietz nói theo kinh nghiệm làm việc với nhiều nhà báo Việt Nam, mặc dù phải tác nghiệp trong bối cảnh khó khăn đó, nhiều nhà báo đă xoay sở để thực hiện chức năng của ḿnh với phong cách chuyên nghiệp đáng nể.

Ông Bob Dietz: “Thành thật mà nói, nghiệp vụ làm báo của họ có tầm cỡ quốc tế, không thua các nhà báo nước ngoài, vấn đề nằm ở chỗ chính quyền làm ǵ với những bài tường tŕnh của họ, và họ được phép tường tŕnh đến mức nào, và các lĩnh vực nào bị nhà nước kiềm hăm.”

Ông Bob Dietz nói vụ rắc rối này không giúp đưa ra một h́nh ảnh đẹp về Việt Nam dưới con mắt của thế giới, dù rằng Việt Nam trong thời gian qua đă đạt được nhiều thành quả kinh tế tốt đẹp, thế nhưng theo ông, không một nước nào có thể gạt tự do báo chí sang một bên, nếu thực sự muốn trở thành một xă hội cởi mở về kinh tế:

Vẫn theo đại diện của Ủy Ban Bảo Vệ các Nhà Báo, một nền kinh tế năng động đi đôi với sự phát triển của các hoạt động báo chí, và kèm theo đó là những kỳ vọng cao hơn của công chúng.

Ông Bob Dietz: “Một khi nền kinh tế trở nên năng động và trên đà phát triển mạnh, th́ cùng với sự nở rộ của kinh tế, hoạt động truyền thông cũng phát triển mạnh, v́ một nền báo chí tự do là một phần hầu như không thể tách rời khỏi tự do kinh tế.

Thưa quư vị, đó là nhận định của ông Bob Dietz, Phối Hợp Viên Chương Tŕnh Châu Á của Ủy Ban Bảo Vệ Kư Giả ở New York, về hoạt động báo chí tại Việt Nam và về vụ việc liên quan tới những ǵ đă xảy đến cho nhà báo Ben Stocking của hăng thông tấn AP tại Việt Nam mới đây.  
Mời quí vị bấm vào đường dẫn ở trên để theo dơi toàn bộ bài phỏng vấn do Hoài Hương thực hiện.